وش علمی (Scientific Method) روشی نظاممند برای بررسی، تحلیل و کشف واقعیتهای علمی است که دانشمندان برای تولید دانش معتبر از آن بهره میگیرند. این روش مبتنی بر مشاهده، طرح پرسش، فرضیهسازی، آزمایش، و نتیجهگیری است.
در گام نخست، پژوهشگر یک پدیده را مشاهده کرده و درباره آن پرسشهایی مطرح میکند. سپس فرضیههایی قابل آزمون ارائه میدهد و با طراحی آزمایشهای دقیق، آنها را بررسی میکند. نتایج بهدستآمده میتوانند فرضیه را تأیید، رد یا نیازمند بازنگری کنند.
مزیت روش علمی در عینیتگرایی، تکرارپذیری، و قابلیت سنجش آن است. این ویژگیها سبب میشوند تا یافتههای علمی بتوانند بهطور دقیق بررسی و اصلاح شوند. روش علمی در همهی علوم تجربی، از فیزیک و زیستشناسی گرفته تا روانشناسی و علوم اجتماعی، کاربرد دارد.
رشد و پیشرفت فناوریهای مدرن در حوزههایی مانند پزشکی، هوافضا، نانو و هوش مصنوعی، تا حد زیادی مرهون پیروی از اصول روش علمی است. این روش، ستون فقرات پژوهشهای مدرن و مبنای پیشرفت علمی بشر در عصر حاضر به شمار میآید.
