مدخلهای دانشنامه
ابوریحان بیرونی (۳۶۲–۴۴۰ هجری قمری / ۹۷۳–۱۰۵۰ میلادی)، یکی از برجستهترین دانشمندان دوره طلایی تمدن اسلامی و از اندیشمندان بزرگ ایرانی است. او در زمینههای گوناگونی همچون نجوم، جغرافیا، ریاضیات، داروشناسی، زمینشناسی و زبانشناسی فعالیت داشت و آثار ارزشمندی از خود بر جای گذاشت. ابوریحان در خوارزم زاده شد و بخش زیادی از زندگی خود
...اقتصاد دیجیتال به فعالیتهای اقتصادی مبتنی بر فناوری دیجیتال، اینترنت، و دادههای بزرگ گفته میشود. این نوع اقتصاد با رشد فناوری اطلاعات و ارتباطات پدید آمد و امروزه ستون فقرات بسیاری از صنایع، خدمات و تجارت جهانی محسوب میشود. در اقتصاد دیجیتال، بسیاری از مبادلات و خدمات از طریق پلتفرمهای آنلاین انجام میشود. کسبوکارهایی مانند
...تغییرات اقلیمی به تغییرات بلندمدت و گسترده در الگوهای آبوهوایی زمین اطلاق میشود. گرچه اقلیم در طول تاریخ بشر همواره دستخوش دگرگونی بوده، اما آنچه امروزه با نام “تغییرات اقلیمی” شناخته میشود، عمدتاً ناشی از فعالیتهای انسانی است. یکی از مهمترین عوامل این تغییرات، افزایش گازهای گلخانهای مانند دیاکسید کربن، متان و اکسید نیتروژن است
...تمدن به مجموعهای از پیشرفتها و دستاوردهای فرهنگی، علمی، اجتماعی و فنی یک جامعه بشری در طول زمان اطلاق میشود. این واژه اغلب به نظامهایی اطلاق میگردد که دارای ساختارهای پیچیده مانند شهرسازی، خط نوشتاری، قانونگذاری، نهادهای دولتی و تقسیم کار مشخص هستند. تمدنها معمولاً بر پایهی نوعی نظم اجتماعی و سیاسی بنا میشوند و
...حقوق بشر به مجموعهای از اصول و ارزشهایی گفته میشود که هر فرد صرفنظر از نژاد، جنسیت، ملیت، مذهب یا عقاید سیاسی باید از آنها بهرهمند باشد. این حقوق شامل آزادی بیان، حق آموزش، برابری در برابر قانون، آزادی مذهبی، و حفاظت از کرامت انسانی است. مفهوم حقوق بشر از دوران باستان تاکنون مورد توجه
...دموکراسی (Democracy) نظامی سیاسی است که در آن حاکمیت و قدرت اصلی از آنِ مردم است و با مشارکت آنان در تصمیمگیریها اعمال میشود. واژه دموکراسی از یونانی باستان آمده و به معنای «حکومت مردم» است. این نظام برخلاف حکومتهای خودکامه، بر مبنای آزادی، مشارکت عمومی، و حقوق برابر شهروندان استوار است. در دموکراسی، شهروندان
...وش علمی (Scientific Method) روشی نظاممند برای بررسی، تحلیل و کشف واقعیتهای علمی است که دانشمندان برای تولید دانش معتبر از آن بهره میگیرند. این روش مبتنی بر مشاهده، طرح پرسش، فرضیهسازی، آزمایش، و نتیجهگیری است. در گام نخست، پژوهشگر یک پدیده را مشاهده کرده و درباره آن پرسشهایی مطرح میکند. سپس فرضیههایی قابل آزمون
...زبان فارسی، یکی از زبانهای باستانی و پرمایهی آسیای میانه و جنوبغرب آسیا است که پیشینهای بیش از هزار سال دارد. این زبان از شاخهی زبانهای هندواروپایی است و بهطور سنتی به سه دوره تقسیم میشود: فارسی باستان، فارسی میانه، و فارسی نو. زبان فارسی نو که امروزه در ایران، افغانستان (به نام دری) و
...سلولهای بنیادی (Stem Cells) نوعی سلولهای خاص در بدن هستند که توانایی تبدیل به انواع مختلف سلولهای بدن را دارند. این سلولها در مرحلهای خاص از رشد خود، قابلیت تمایز به سلولهای تخصصی مانند سلولهای عصبی، ماهیچهای، یا خونی را پیدا میکنند و همین ویژگی، آنها را به ابزاری ارزشمند در علم پزشکی تبدیل کرده
...هنر اسلامی، مجموعهای از شیوههای هنری است که در جهان اسلام طی قرون مختلف پدید آمده و در قالبهایی همچون خوشنویسی، معماری، تذهیب، سفالگری و طراحی نقشهای هندسی و اسلیمی جلوهگر شده است. این هنر نهتنها جنبههای زیباییشناسانه دارد، بلکه اغلب با مفاهیم عرفانی، دینی و فلسفی نیز درهم آمیخته است. ویژگی بارز هنر اسلامی،
...