دموکراسی (Democracy) نظامی سیاسی است که در آن حاکمیت و قدرت اصلی از آنِ مردم است و با مشارکت آنان در تصمیمگیریها اعمال میشود. واژه دموکراسی از یونانی باستان آمده و به معنای «حکومت مردم» است. این نظام برخلاف حکومتهای خودکامه، بر مبنای آزادی، مشارکت عمومی، و حقوق برابر شهروندان استوار است.
در دموکراسی، شهروندان از طریق رأیگیری، نمایندگان خود را انتخاب میکنند و این نمایندگان در چارچوب قانون، اداره کشور را بهعهده دارند. آزادی بیان، استقلال قوه قضائیه، رسانههای آزاد، و نظارت بر قدرت از ارکان اساسی یک نظام دموکراتیک هستند.
دموکراسیها به دو نوع مستقیم و غیرمستقیم تقسیم میشوند. در دموکراسی مستقیم، مردم خود به صورت مستقیم در تصمیمگیریها شرکت میکنند (مثل برخی همهپرسیها)، در حالی که در دموکراسی غیرمستقیم یا نمایندگی، شهروندان نمایندگانی را برای این امر انتخاب میکنند.
اگرچه دموکراسی در عمل با چالشهایی مانند فساد، پوپولیسم و بیعدالتی مواجه است، اما همچنان یکی از پایدارترین و مورد قبولترین نظامهای حکومتی در جهان معاصر محسوب میشود و الگویی برای تحقق عدالت سیاسی و اجتماعی تلقی میگردد.
